ماه: بهمن ۱۳۹۲

درس 25 صورت حساب سرمایه

صورت حساب سرمایه :

در این درس که در ادامه درس قبلی است، قصد دارم صورت حساب سرمایه رو براتون ارائه بدم. این صورت حساب نشان دهنده خلاصه تغییراتی است كه در سرمایه یك واحد تجاری طی در یك دوره مالی که معمولاً یك سال مالی است روی می دهد.

این صورت حساب با سرمایه اول دوره شروع شده در مرحله بعدی اگر مالكین شركت سرمایه گذاری مجدد در موسسه خود انجام داده باشند، مبلغ سرمایه گذاری جدید به سرمایه اول دوره اضافه میشه همچنین اگر سود ویژه هم در طی همان دوره كسب كرده باشند مبلغ این سود نیز به سرمایه اول دوره اضافه می شود اما در ادامه اگر مالكین برداشتی از حساب شركت كرده باشند یا اینكه در طی دوره زیان ویژه داشته باشند، این دو مبلغ از سرمایه اول دوره كسر می شود و در نهایت به مبلغ سرمایه پایان دوره خواهیم رسید.

پس به طور كلی تغییرات در سرمایه به دو صورت می باشند:

1- تغییراتی كه باعث افزایش در سرمایه اند
2- تغییراتی كه باعث كاهش در سرمایه اند

 همانطور كه متوجه شدید مبلغ سرمایه گذاری مجدد و سود ویژه باعث افزایش در سرمایه شده و مبلغ برداشت مالكین از حساب شركت و زیان ویژه باعث كاهش در حساب سرمایه می شوند.

با توجه به مطالب بالا صورت حساب سرمایه با توجه به اطلاعات مالی موسسه خدماتی محمد و حسن به شکل زیر ارائه می شود:

موسسه خدماتی محمد و حسن

صورت حساب سرمایه

برای دوره مالی منتهی به 92/3/31

 

سرمایه اول دوره

 

 

 

50.000.000

اضافه میشود :

 

 

 

 

سرمایه گذاری مجدد

30.000.000

 

 

سود ویژه

4.687.500

 

 

 

 

 

34.687.500

 

كسر میشود :

 

 

 

 

برداشت

1.500.000

 

 

 

 

(1.500.000)

 

 

 افزایش در سرمایه

 

 

 

33.187.500

سرمایه پایان دوره

 

 

83.187.500

 

 موفق باشید

درس 24 صورت حساب سود و زیان

صورت حساب سود و زیان :              Income Statement

صورت حساب سود و زیان همانطور كه از نامش پیداست جهت تعیین سود یا زیان ویژه واحد تجاری تهیه میشه و شامل خلاصه ای از درآمدها و هزینه ها برای یك دوره زمانی معین که معمولاً سال مالی نامیده می شود، می باشد.

این صورت حساب معمولا به دو طریق تهیه می شود:
1- تك مرحله ای
2- دو مرحله ای

صورت حساب سود و زیان به روش تك مرحله ای:

در این روش ابتدا كلیه درآمد ها یكجا و در ادامه كلیه هزینه ها در زیر آنها آورده می شود و در نهایت از تفاضل آنها به سود یا زیان قبل از كسر مالیات بدست می آید كه با كسر مالیات (در صورتی كه موسسه سود داشته باشد) به سود یا زیان بعد از كسر مالیات یا همان سود یا زیان ویژه خواهیم رسید.

صورت حساب سود و زیان به روش دو مرحله ای:

در این روش ابتدا درآمدهای عملیاتی آورده شده در ادامه هزینه های عملیاتی ذكر می گردد كه از تفاضل این دو به سود یا زیان عملیاتی می رسیم در مرحله بعد درآمدهای غیر عملیاتی و هزینه های غیر عملیاتی آورده می شود كه از تفاضل این مرحله و مرحله قبل به سود و زیان قبل از كسر مالیات می رسیم كه با كسر مالیات به سود و زیان بعد از كسر مالیات یا همان سود و زیان ویژه خواهیم رسید.

مهمترین بخش صورت حساب سود و زیان قسمت پایانی آن یعنی سود یا زیان ویژه است كه نتیجه فعالیت یك واحد تجاری را نشان می دهد كه آیا واحد تجاری در طول دوره مالی فعالیتش سود آور بوده است و یا خیر.

به طور كلی صورت سود و زیان یك واحد خدماتی به روش تك مرحله ای بدست می آید بنا براین با توجه به مطالب ارائه شده در بالا و با توجه به مفروضات درس های قبلی صورت حساب سود و زیان برای موسسه خدماتی محمد و حسن به شكل زیر تهیه می شود:

موسسه خدماتی محمد و حسن

صورت حساب سود و زیان

برای دوره مالی منتهی به 92/3/31

درآمد :

 

 

درآمد خدمات آموزشی

 

 

9.000.000

كسر میشود هزینه ها :

 

 

 

هزینه اجاره

1.000.000

 

هزینه حقوق

1.000.000

 

هزینه آب و برق و تلفن

750.000

 

جمع هزینه ها

 

2.750.000

سود و (زیان) قبل از كسر مالیات

 

6.250.000

مالیات به ماخذ 25%

 

(1.562.500)

سود (زیان) ویژه

 

4.687.500

 

توضیحات:
* چنانچه درآمد های یك واحد مالی نسبت به هزینه های آن بیشتر باشد آن واحد تجاری دارای سود بوده و اگر هزینه ها نسبت به درآمد ها بیشتر باشند دارای زیان است.

** درآمد های عملیاتی و هزینه های عملیاتی به هزینه هایی گفته می شود كه مستقیماً مربوط به عملیات جاری و اصلی شركت است و در غیر اینصورت از اصطلاح درآمد و هزینه غیر عملیاتی استفاده می شود. بطور مثال در موسسه خدماتی محمد و حسن درآمد آموزشی جزو درآمد های عملیاتی بوده و اگر همین موسسه از اجاره دادن یک واحد آپارتمان منافعی به دست بیاورد چون این فعالیت جزو عملیات جاری آن نبوده بنابراین درآمد آن غیر عملیاتی محسوب می شود.

*** مآخذ محاسبه 25% برای مالیات طبق قانون مالیاتهای مستقیم می باشد.

نکته مهم: در حسابداری برای نشان دادن اعداد منفی از پرانتز استفاده می کنند.

موفق باشید

درس 23 بستن حساب هاي موقت

بستن حساب هاي موقت :

در درس هاي قبلی در رابطه با حساب های موقت و دائم توضیحات مختصری داده شد و گفته شد حساب هاي موقت حساب هايي هستند كه در پايان سال بسته شده و مانده آنها صفر مي گردند و نتيجه همه اونها به شکل سود يا زيان به حساب هاي دائم منتقل مي شوند در حاليكه مانده حساب هاي دائم از يك سال به سال بعد منتقل شده و با نام سند افتتاحيه در ابتدای هر سال مبناي كار قرار مي گيرند.

حساب هایی مثل هزینه ها، برداشت و درآمد جزو حساب های موقت هستند و حساب هایی مثل بانک، صندوق، بدهکاران، بستانکاران، سرمایه جزو حساب های دائم هستند.

در این درس ثبت های لازم برای بستن حساب هاي موقت رو خدمتتون ارائه می کنم به طوری كه در پایان متوجه خواهید شد كه تمام حساب های موقت بسته شده و تنها حساب های دائم باقی می مانند. البته با فرض اینكه تاریخ 92/3/31 پایان سال مالی ما باشد.

توضیح اینكه بستن حساب ها یك اصطلاح است و به این معنی است كه حساب های موقتی كه مانده آنها بدهكار است بستانكار می شوند و حساب های موقتی كه مانده آنها بستانكار است، بدهكار شده و در نهایت مانده آنها صفر می شوند.

1-  بستن حساب برداشت:
يكي از حساب هاي موقت حساب برداشت صاحب يا صاحبان شركت است و همانطور كه ميدونيم حساب برداشت ماهيتاً بدهكار است و براي بستن اين حساب مانده اون رو مستقیماً به حساب سرمایه می بنديم بطوری كه حساب برداشت به میزان مبلغ مانده اش بستانكار شده و در مقابل حساب سرمایه به همان میزان بدهكار می شود.

 

تاریخ

شرح

بدهکار

بستانکار

92/3/31

سرمایه
                     برداشت

 

بابت بستن حساب برداشت به سرمایه

 

1.500.000

 

1.500.000

 

نكته :برای بستن حساب های درآمد و هزینه معمولاً از یك حساب واسطه بنام حساب عملكرد كه خود یك حساب موقت است استفاده می شود به اینصورت كه ابتدا مانده حساب های درآمد که بستانکار است بدهکار شده و حساب عملکرد بستانکار می شود و مانده هر یک از حساب های هزینه که بدهکار هستند بستانکار شده و حساب عملكرد بدهکار می شود و در نهایت مانده حساب عملكرد به حساب سود و زیان سال جاری بسته می شود.

2- بستن حساب درآمد:
برای این كار حساب درآمد خدمات به میزان مبلغ مانده اش بدهكار  شده و در مقابل حساب عملكرد به همان میزان بستانكار می گردد.

 

تاریخ

شرح

بدهکار

بستانکار

92/3/31

درآمد
                     عملکرد

 

بابت بستن حساب درآمد به عملکرد

 

9.000.000

 

9.000.000

 

 3-  بستن حساب های هزینه:
برای بستن این حساب ها، مبالغ مانده حساب های هزینه بستانكار شده و در مقابل حساب عملكرد به میزان جمع آنها بدهكار می گردد.

تاریخ

شرح

بدهکار

بستانکار

92/3/31

عملکرد
                     هزینه حقوق

                     هزینه اجاره

                     هزینه آب و برق و گاز و تلفن

 

بابت بستن حساب هزینه به عملکرد

 

2.750.000

 

1.000.000

1.000.000

750.000

 

 4-  بستن حساب عملكرد:
برای این كار ابتدا مانده حساب عملكرد را بدست می آوریم، در صورت بدهكار بودن آنرا بستانكار می كنیم و حساب سود و زیان را بستانكار می نماییم و چنانچه بستانكار باشد آنرا بدهكار نموده و حساب سود و زیان را بستانكار می نماییم.

6.250.000=9.000.000-2.750.000

تاریخ

شرح

بدهکار

بستانکار

92/3/31

عملکرد
                     سود و زیان سال جاری

 

بابت بستن حساب عملکرد به سود و زیان سال جاری

 

6.250.000

 

6.250.000

  پس از انجام ثبت های فوق مانده همه حساب های موقت صفر شده و این حساب ها در دفاتر سال مالی منتهی به 92/3/31 بسته می شوند. ضمناً باید توجه داشت كه مانده حساب عملكرد كه به سود و زیان سال جاری بسته می شود همان مانده سود قبل از كسر مالیات است.

موفق باشید

نمونه صورت های مالی

نمونه صورت های مالی :

یرای آشنایی شما عزیزان نمونه صورت های مالی شامل ترازنامه و صورت سود و زیان را در زیر قرار دادم امیدوارم مفید باشه.

 

* توجه: بعد از عنوان ترازنامه نوشته شده است «در تاریخ …..»

 

* توجه: بعد از عنوان صورت سود و زیان نوشته شده است «برای سال مالی منتهی به  …..»

موفق باشید

درس 22 مقدمه صورت های مالی

مقدمه صورت های مالی :

چند سوال مهم:

یك واحد تجاری چگونه می تواند نتایج حاصل از رویدادهای مالی را كه در طول یك سال مالی اتفاق افتاده را در اختیار دیگران قرار دهد؟

چکونه می توان فهمید که شرکت در انجام فعالیت های خود سود کرده یا زیان؟

چگونه می توان فهمید شرکت از دارایی های خود به نحو مطلوب استفاده کرده است یا خیر؟

آیا شرکت امکان دریافت تسهیلات را دارد؟

و ….  سوال های بسیار دیگر.

راه حل این كار تهیه و ارائه صورت های مالی است. صورت های مالی گزارشاتی هستند که معمولاً در پایان سال مالی و یا دوره مالی تهیه می شوند و برای تصمیم گیری بهتر در اختیار استفاده کنندگان از آنها قرار می گیرند.

صورت های مالی یك واحد تجاری شامل موارد ذیل می باشند كه آنها را به ترتیب در درس های آینده براتون توضیح خواهم داد.

۱ – صورتحساب سرمایه
۲ – صورتحساب سود و زیان
۳ – صورت وضعیت مالی (ترازنامه)

چیزی كه در تمام صورت های مالی فوق مشترك می باشد عنوان اونهاست. اصولاً در قسمت بالای تمامی صورت های مالی ابتدا نام واحد تجاری مثل موسسه خدماتی محمد و حسن، در سطر بعدی عنوان صورت مالی مثل صورت سود و زیان و در سطر سوم تاریخ یا دوره زمانی كه صورت مالی برای آن تهیه شده قرار می گیرد. در این میان ترازنامه به تاریخ تهیه میشه (مثلا 92/12/29) ولی صورت سود و زیان و صورت حساب سرمایه به دوره مالی منتهی به … تهیه می شود. (مثلا برای دوره مالی منتهی به 92/12/29)

*سال مالی چیست، دوره مالی کدام است؟

سال مالی مدت زمانی است که یك چرخه حسابداری طول میکشه كه معمولاً در كشورمان یك سال شمسی می باشد یعنی از اول فروردین هر سال شروع و تا پایان اسفند ادامه داره. دوره مالی میتونه همون سال مالی باشه یا به دوره های کوتاه تر مثلاً 3 ماهه، 6 ماهه و یا 9 ماهه تقسیم بشه.

در اینجا لازمه توضیح بدم که مطالبی که در این درس گفته شده با توجه به دانسته های شما از درس های قبلی است و در اصل توضیح صورت های مالی اساسی بسیار گسترده از این مطالب است.

موفق باشید 

درس 21 اهمیت استفاده از تراز آزمایشی

اهمیت استفاده از تراز آزمایشی :

در درس قبل از سیستم ثبت حسابداری دو طرفه صحبت شد. باید بگم كه حسابداری یك سیستم دو طرفه است.

هر رویداد مالی دارای دو طرف (بدهکار و بستانکار) است یعنی در مقابل هر مبلغ بدهكار، حداقل یك مبلغ بستانكار وجود داره و بلعکس. بنابراین میشه گفت همیشه جمع هر دو طرف بدهكار و بستانكار كلیه حساب ها چه در دفتر روزنامه و چه در دفتر کل با هم مساوی هستند و اگر مساوی نباشد یك جای كار میلنگه .

با توجه به مطالب بالا انتخاب عنوان تراز آزمایشی برای مانده حساب های دفتر كل انتخاب خوبی است چرا كه این تراز به این منظور تهیه میشه كه برابری بدهكار و بستانكار حساب ها رو آزمایش كنه.

اگر جمع بدهكارها (مانده اقلام بدهكار) و جمع بستانكارها (مانده اقلام بستانكار) برابر نباشه میشه نتیجه گرفت كه اشتباه با اشتباهاتی در ثبت رویدادها در دفتر روزنامه و یا انتقال اونها به دفتر کل صورت گرفته است كه معمولاً با محاسبه مابه التفاوت جمع بدهكارها و بستانكارها می توان برخی از اشتباهات را پیدا كرد.

بنابراین اگر جمع بدهكارها و جمع بستانكارهای تراز آزمایشی برابر نبودند می توانیم برای راحتتر پیدا كردن موارد اختلاف یكی از روش های زیر را امتحان كنیم. البته با کسب تجربه در این زمینه ممکنه راه های بهتری رو هم پیدا کنید.

1- ممكنه حسابی از تراز آزمایشی حذف شده باشه، بنابراین انتقال تمامی حساب ها و مانده های آنها را از دفتر روزنامه به دفتر كل ردیابی كنید.

2- ممكنه اختلاف از ثبت در دفتر روزنامه و یا نقل به دفتر كل صورت گرفته باشد. در این صورت دفتر روزنامه را برای مقدار اختلاف جستجو كنید.

مثال: فرض كنید جمع كل ستون بدهكار تراز آزمایشی موسسه خدماتی محمد و حسن برابر با 94.000.000 ریال و جمع كل ستون بستانكارهای این موسسه95.500.000 ریال باشد حالا این اختلاف ممكنه مربوط به این باشه كه یه مبادله در دفتر روزنامه اشتباه ثبت شده باشه، و یا به طور اشتباه به دفتر كل منتقل شده باشه پس باید به دنبال یه مبلغ 1.500.000 ریالی بگردید.

3- اختلاف بین جمع بدهكارها و جمع بستانكارها را بر عدد 2 تقسیم كنید. در صورتی كه اختلاف قابل تقسیم باشد، احتمالاً اختلاف ناشی از ثبت اشتباهی یك بدهكار در طرف بستانكار و یا بالعكس می باشد.

مثال: فرض كنید كه در یك مبادله 3.000.000 ریالی موسسه خدماتی فوق به جای اینكه حساب بانك بدهكار شود اشتباهی بستانكار شده است در نتیجه جمع بستانكارها مبلغ 3.000.000 ریال بیشتر از میزان واقعی و جمع بدهكارها مبلغ 3.000.000 ریال كمتر از میزان واقعی خواهد بود. لذا بین جمع بدهكارها و بستانكارها در كل6.000.000 ریال اختلاف پیش می آید.

موفق باشید

انواع تراز آزمايشي

انواع تراز آزمايشي :

تراز آزمايشي انواع مختلفي دارد مثل 2 ستوني، 4 ستوني، 6 ستوني، 8 ستوني و 10 ستوني. البته مي تونيم با توجه به نيازمون ستون هاي اون رو اضافه یا کم كنيم ولي مدلي كه معمولا مورد استفاده عموم حسابدارها قرار ميگيره تراز آزمایشی 4 و 6 ستوني هست. تفاوت هر کدوم از ترازها رو در زیر ارائه کردم.

1- در تراز آزمايشي 2 ستونی: فقط مانده حساب ها نوشته میشه.
2- در تراز آزمايشي 4 ستونی: در 2 ستون اول گرش حساب طی دوره و در ادامه مثل تراز 2 ستونی نوشته میشه.
3- در تراز آزمايشي 6 ستونی: در 2 ستون اول مانده اول دوره حساب ها و در 4 ستون بعد مثل تراز 4 ستونی عمل میشه.
4- در تراز آزمايشي 8 ستونی: 4 ستون اول مثل 4 ستون ابتدای تراز 6 ستونی است و 2 ستون بعد اصلاحات و 2 ستون آخر هم مانده حساب ها نوشته میشه.
5- در تراز آزمايشي 10 ستونی: 6 ستون اول و مثل تراز 6 ستونی است و 2 ستون بعدی اصلاحات و 2 ستون آخر هم مانده حساب ها پس از اصلاحات نوشته میشه.

 

 نمونه تراز آزمايشي 4 ستونی